ΣΥΡΙΖΑ: Η Κύπρος δοκιμάζει την ευρω-προσήλωση

tsipras_skai_533_355Mεγάλη διάψευση υπήρξε για τον ΣΥΡΙΖΑ η εξέλιξη του κυπριακού δημοσιονομικού προβλήματος, καθώς στη διαδρομή Αθήνα – Λευκωσία – Βρυξέλλες «βούλιαξε» η εξιδανικευμένη και εν πολλοίς …ουτοπική αντίληψη για τα περιθώρια διαπραγμάτευσης εντός των δομών της ΕΕ και της ευρωζώνης. Όσο κι αν όλες οι πτέρυγες της Κουμουνδούρου επιχειρούν να πείσουν ότι το πρόβλημα του ευρωπαϊκού προσανατολισμού είναι ένα εσωκομματικό θέμα, υποβιβάζοντας τη σημασία της διαφωνίας, γεγονός είναι ότι ήδη έχει πλήξει καίρια την πειστικότητα της κεντρικής πρότασης.

Μετά τη δημοσιοποίηση του «όχι» της κυπριακής Βουλής, στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ υποστήριζαν με διδακτικό τόνο ότι «υπάρχουν ευρύτατα περιθώρια διαπραγμάτευσης και ανατροπών, αρκεί να υπάρχουν ισχυρές λαϊκές αντιστάσεις, πολιτική βούληση και σεβασμός των δημοκρατικών θεσμών». Λίγες ημέρες μετά όμως, αφότου έγινε γνωστή η οδυνηρή συμφωνία, οι ίδιοι κύκλοι απέδωσαν την κατάληξη στους «τραγικούς και καταστροφικούς χειρισμούς της κυβέρνησης του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκου Αναστασιάδη». Από την άλλη μεριά, η όλη η συζήτηση στην Κύπρο έφερε ξανά στο προσκήνιο αντικειμενικά το ερώτημα «μέχρι ποιο σημείο υπερασπίζεται κανείς το ευρώ;». Δημοσκόπηση στη μεγαλόνησο μετά τα γεγονότα, έδειξε ότι 67,3% των Κυπρίων θα προτιμούσε αποχώρηση από την ευρωζώνη. Λίγες ημέρες νωρίτερα, στην Ελλάδα ο ευρωσκεπτικισμός καταγράφηκε στο 40%, σύμφωνα με δημοσκόπηση που δημοσίευσε η Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία.

Μπροστά στην έκδηλη αμηχανία και την αδυναμία για μια σαφή απάντηση, οι πτέρυγες του κόμματος αποφάσισαν να καταφύγουν από κοινού στη μάλλον αόριστη θέση της τελευταίας Συνδιάσκεψης «όχι πάση θυσία ευρώ» για να τονίσουν ότι η ενότητα του ΣΥΡΙΖΑ δεν αμφισβητείται. Έχει μάλιστα ενδιαφέρον, ότι ως ένδειξη εσωκομματικής αβρότητας, έγινε κάτι σαν …σκακιστικό ροκέ μεταξύ των θέσεων των τάσεων: Ο μεν Παναγιώτης Λαφαζάνης σε συνέντευξή του στο Βήμα FM είπε ότι «ουδέποτε το κόμμα είχε θέση για έξοδο της Ελλάδας από την ευρωζώνη», υπογραμμίζοντας ότι ο ΣΥΡΙΖΑ «ήταν πάντοτε πλειοψηφικά σταθερά προσηλωμένος σε αυτή την άποψη και διεκδικούσε μια διαφορετική ευρωζώνη και Ευρώπη». Ο δε εκπρόσωπος Τύπου του κόμματος, Πάνος Σκουρλέτης, μιλώντας στο ραδιόφωνο του Real, τόνισε για τη διατήρηση του ευρώ: «Πάση θυσία για τίποτα και σε τίποτα. Προφανώς, όχι και για το ευρώ».

Βουλευτής του πλειοψηφικού ρεύματος πάντως, εξηγούσε στο Πριν ότι η θέση για έξοδο από το ευρώ στερείται προς το παρόν σχεδίου για την «επόμενη μέρα», εξ ου και είναι πολύ δύσκολο να το υποστηρίξει κανείς. Κατά τ’ άλλα, παρέπεμψε τη συζήτηση στο ερχόμενο συνέδριο του κόμματος, χωρίς να αποκλείει τίποτα. Η μετάθεση της απάντησης είναι εύκολη, ωστόσο το ίδιο το συνέδριο έχει γίνει «αγκάθι». Σύμφωνα με μέλος της Πολιτικής Γραμματείας, το σημερινό χρονοδιάγραμμα εντοπίζει την κορυφαία διαδικασία στα τέλη Ιουνίου, ενώ οριστικές αποφάσεις αναμένονται να ληφθούν στην Κεντρική Επιτροπή που θα διεξαχθεί το Σαββατοκύριακο 13 και 14 Απριλίου. Από την πλευρά της Αριστερής Πλατφόρμας επισημαίνεται ότι χρειάζεται χρόνος για μια βαθιά δημοκρατική συζήτηση με μαζικότερους όρους.

Προς το παρόν, η πλήρης άρνηση της ηγεσίας του ΣΥΡΙΖΑ να απαγκιστρωθεί από τις ευρωεμμονές της, λειτουργεί ανασχετικά για τις διαθέσεις ρήξης που εκφράζουν ολοένα και περισσότεροι εργαζόμενοι. Η άλλη όψη της επιμονής στο δρόμο των ευρωδιαπραγματεύσεων και στην πρόταση για μια «ευρωπαϊκή διάσκεψη για το χρέος», πρόταση που απλώς μεταθέτει την απάντηση χρονικά και την εκχωρεί σε …αυτούς που ήδη λαμβάνουν τις αποφάσεις, είναι η ενίσχυση των επιχειρημάτων περί μονόδρομου που υιοθετεί η τρικομματική κυβέρνηση.

Ενώ οι θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ για το ευρώ δέχονται πιέσεις, αδυνατίζει και η πρόταση για «αριστερή κυβέρνηση» στο φως των πολιτικών συσχετισμών που υπολογίζει ο Αλέξης Τσίπρας. Συγκεκριμένα, αδυνατίζει ο αριστερός «κορμός» μιας αντιμνημονιακής κυβέρνησης λαϊκής σωτηρίας, όπως λένε στην Κουμουνδούρου, την ίδια στιγμή που …παχαίνουν τα κλαδιά. Η ανακοίνωση πολιτικής συνεργασίας του ΣΥΡΙΖΑ με τους Ανεξάρτητους Έλληνες την προηγούμενη Παρασκευή δεν ήταν μόνο για το θέμα της Κύπρου: «Έχουμε πάρα πολλές συμπτώσεις σε ζητήματα που αφορούν την οικονομία», είπε ο Πάνος Σκουρλέτης, διευκρινίζοντας παράλληλα ότι «δεν έχουμε χαρτογραφήσει τα άλλα πεδία της πολιτικής». Σε κάθε περίπτωση, στην Κουμουνδούρου γνωρίζουν ότι σήμερα στο κοινοβουλευτικό τουλάχιστον τόξο, το κόμμα του Πάνου Καμμένου αποτελεί τον αποκλειστικό εν δυνάμει σύμμαχο του ΣΥΡΙΖΑ. Η Κύπρος έτσι αποτελεί τον πρώτο σταθμό ενός «οδικού χάρτη» γενικότερης πολιτικής σύγκλισης.

(Δημοσιεύτηκε στο Πριν, 31-3-2013)

Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι η ηγεσία του

Πλώρη για δημοκρατική εμβάθυνση, αλλά με την άγκυρα ποντισμένη στη σημερινή γραμμή της ηγεσίας έχει θέσει ο ΣΥΡΙΖΑ, στον δρόμο για την πρώτη Συνδιάσκεψη του ενιαίου φορέα που θα ξεκινήσει την ερχόμενη Παρασκευή. Με το πολιτικό στίγμα του ΣΥΡΙΖΑ να έχει «κλειδώσει», οι προσπάθειες της ηγεσίας επικεντρώνονται τώρα στη δημιουργία ενός περισσότερο συγκεντρωτικού φορέα, ώστε να εξουδετερωθεί το καταλυτικό επιχείρημα των αντιπάλων του κόμματος, περί πολυγλωσσίας και πολιτικής ανωριμότητας. «Ο ΣΥΡΙΖΑ είσαι εσύ», είναι το σλόγκαν της Συνδιάσκεψης, όμως η διάταξη δυνάμεων που θα αναπτυχθούν στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας είναι μάλλον δεδομένη.

«Δημοκρατική εμβάθυνση» με δεδομένες όμως τις θέσεις πλειοψηφίας και μειοψηφίας

Σε ένα τρίπτυχο έχει συμπτύξει η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ το «πρόγραμμα 100 ημερών» της: Ακύρωση των μέτρων του Μνημονίου με ένα νόμο, ευρω-διαπραγμάτευση για τη διευθέτηση του χρέους και ένα «σχέδιο παραγωγικής ανασυγκρότησης», το οποίο θα περιλαμβάνει το πέρασμα του τραπεζικού συστήματος υπό δημόσιο έλεγχο αλλά και μέτρα «δημοσιονομικής εξισορρόπησης». Νυν υπέρ πάντων στόχος τίθεται η κατάληψη της κυβερνητικής εξουσίας για την «κοινωνική σωτηρία» όπως λένε στην Κουμουνδούρου. «Δεν υπάρχει πια καμιά αμφιβολία ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα είναι η δύναμη που θα κερδίσει την επόμενη εκλογική αναμέτρηση», είπε με σταθερή φωνή ο Αλέξης Τσίπρας τη Δευτέρα σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε. Παρόλ’ αυτά, στο καίριο ζήτημα της αυτοδυναμίας μιας κυβέρνησης της Αριστεράς, η Κουμουνδούρου πραγματοποιεί μια πρώτη συμβολικής αξίας υποχώρηση. Το πάγιο αίτημα για απλή αναλογική υποχωρεί μπροστά στην προτεραιότητα της κυβερνητικής αλλαγής. Επανειλημμένα ερωτήθηκε ο Αλέξης Τσίπρας τι στάση θα τηρήσει το κόμμα του σε περίπτωση που η παρούσα κυβέρνηση θέσει θέμα αλλαγής επί το αναλογικότερο του εκλογικού νόμου, όμως δεν απάντησε. Ο επικεφαλής του ΣΥΡΙΖΑ ανέφερε ότι καιροσκοπικά τίθεται τέτοιο θέμα, όμως άφησε να διαφανεί ότι το «μπόνους» των 50 εδρών που πολύ θα χαιρόταν ο Αντώνης Σαμαράς να το στερήσει από τους πολιτικούς του αντιπάλους, θα φανεί χρήσιμο στο ξεκίνημα μιας αριστερής κυβέρνησης.

Το πάγιο αίτημα για απλή αναλογική υποχωρεί μπροστά στην προτεραιότητα της κυβερνητικής αλλαγής

«Και αυτοδυναμία να έχουμε, θα επιδιώξουμε συνεργασίες», τόνισε ο Αλέξης Τσίπρας. Πάντως, καθώς όλο και περισσότερο τα σενάρια συνεργασιών εστιάζονταν στο κόμμα του Πάνου Καμμένου, την προοπτική αυτή διέψευσε με δηλώσεις του ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος των Ανεξάρτητων Ελλήνων, Τέρενς Κουίκ. Ο δημοσιογράφος για να κόψει κάθε γέφυρα, έκανε λόγο για «πολιτική μούχλα» των τοπικών στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ, δήλωσε κατηγορηματικά ότι «θέμα ενδεχόμενης συνεργασίας μας με τον ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει έρθει προς συζήτηση», ενώ άσκησε κριτική στο κόμμα του Αλέξη Τσίπρα ότι στο παρελθόν «μιλούσε για μονομερή καταγγελία όπως και εμείς και τώρα μιλάει για επαναδιαπραγμάτευση». Έτσι, με τα σημερινά δεδομένα (τα οποία στην Κουμουνδούρου εκτιμούν ότι θα τροποποιηθούν) μόνος υποψήφιος σύμμαχος απομένει η ΔΗΜΑΡ.

Με τα καίρια ζητήματα ήδη απαντημένα, αναρωτιέται κανείς τι βαθμό ελευθερίας θα έχει η Συνδιάσκεψη να τα αλλάξει. Η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ ανακοίνωσε πάντως ότι πραγματοποιήθηκαν 550 συνελεύσεις σε όλη την Ελλάδα για τη συγκρότηση του νέου φορέα, ενώ αυτό το Σαββατοκύριακο πραγματοποιούνται στις τοπικές συνελεύσεις εκλογές για την ανάδειξη αντιπροσώπων στη Συνδιάσκεψη. Οι βασικές διαφωνίες έχουν ήδη τεθεί στο τραπέζι. Με τροπολογίες επί του σχεδίου διακήρυξης επέλεξε το Αριστερό Ρεύμα από κοινού με την Πρωτοβουλία για Αριστερή Ανασύνθεση να δώσουν τη μάχη. Οι συνιστώσες θέτουν πρώτον ως πολιτικό άξονα δράσης «την υπόθεση της κοινής δράσης, της συνεργασίας και της συμπαράταξης όλων των δυνάμεων της Αριστεράς και πρώτα απ’ όλα του ΣΥΡΙΖΑ, του ΚΚΕ και της ΑΝΤΑΡΥΣΥΑ». Δεύτερον, τάσσονται με τη θέση ότι «μια κυβέρνηση της Αριστεράς θα προχωρήσει στη διαγραφή του χρέους ή του μεγαλύτερου μέρους του, αξιοποιώντας το όπλο της αθέτησης πληρωμών». Και τρίτον, στο ευρωπαϊκό ζήτημα, μιλούν για «αναγκαία ανατροπή της ΕΕ», διευκρινίζοντας ότι αυτή «θα προέλθει από την ικανότητα και δυνατότητα μια χώρας ή ομάδας χωρών να σπάσουν το φαύλο κύκλο και να ανοίξουν προοδευτικούς και σοσιαλιστικούς δρόμους σε σύγκρουση με την ευρωζώνη και την ΕΕ».

Κοινό κείμενο κατέθεσαν επίσης στελέχη από τις συνιστώσες ΔΕΑ, Κόκκινο και ΑΠΟ στο οποίο ξεχωρίζουν οι θέσεις για «άμεση μονομερή αναστολή πληρωμής τόκων και διαγραφή του χρέους», για «επιμονή στη θέση «καμιά θυσία για το ευρώ»» και για προτεραιότητα στη διεύρυνση «προς την κατεύθυνση του ΚΚΕ, της ΑΝΤΑΡΣΥΑ και άλλων δυνάμεων της Αριστεράς». Επίσης, οι οργανώσεις σημειώνουν ότι «ομάδες και στελέχη με κυβερνητικές ευθύνες, ή κεντρικούς πολιτικούς ρόλους, πιστεύουμε ότι δεν έχουν θέση ούτε στις οργανώσεις, ούτε στα ψηφοδέλτια τους ΣΥΡΙΖΑ», κάτι που μάλλον δεν συμμερίζεται η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ που άφησε ανοιχτό παράθυρο μεταγραφών «κορυφαίων» προσώπων από το συνδικαλιστικό κίνημα.

(Δημοσιεύτηκε στο Πριν, 25-11-2012)