ΣΥΡΙΖΑ: 100 πρώτες μέρες μοναξιά

tsiprasΜε το χελιδόνι, που μόνο του δεν φέρνει την (αντιμνημονιακή) άνοιξη μοιάζει όλο και περισσότερο μια κυβέρνηση με κορμό το ΣΥΡΙΖΑ. Μετά την αποτυχία της πρότασης μομφής κατά της κυβέρνησης, την οποία τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ βάφτισαν επιτυχία, ήρθε η εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη του επικεφαλής του κόμματος, Αλέξη Τσίπρα, στην εφημερίδα Αυγή της προηγούμενης Κυριακής να αφήσει ακόμη περισσότερα ερωτηματικά για τη διάθεση ρήξης της αξιωματικής αντιπολίτευσης με τη μνημονιακή πολιτική.

Η απάντηση που δίνει ο Αλέξης Τσίπρας και τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ με μια φωνή στην ερώτηση “πού θα βρείτε τα λεφτά για κοινωνικές παροχές”, είναι πια στερεότυπη: “Είναι η πολιτική ηλίθιοι”, υποστηρίζουν συνήθως επιθετικά ή όπως το έθεσε ο Αλέξης Τσίπρας στην Αυγή, πρόκειται για “μεγάλη σπέκουλα γύρω από ένα λάθος ερώτημα”. Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ υποστηρίζει ότι “περιθώρια διαφορετικής πολιτικής υπάρχουν” και εξηγεί στη συνέντευξή του ότι με μια τριπλέτα πολιτικών χειρισμών, όλες οι ανατροπές είναι εφικτές: Θέληση για διαπραγμάτευση, συγκρότηση ευρω-συμμαχιών και εκμετάλλευση εσωτερικών αντιθέσεων. Οι πολιτικοί ελιγμοί πάντως που υπόσχεται ο Τσίπρας μάλλον είναι πολύ περιορισμένοι, για όσο διάστημα το “όχημα” παραμένει στις ράγες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ενιαίου της νομίσματος και κάθε εκτροχιασμός αποκλείεται εκ των προτέρων. “Η ΕΕ και η ευρωζώνη δεν έχει ιδιοκτήτες και ενοικιαστές. Είμαστε όλοι συνιδιοκτήτες”, είπε χαρακτηριστικά στο δημοσιογράφο της Αυγής, προφανώς για να στείλει το μήνυμα ότι …μετακόμιση από την ευρω-πολυκατοικία δεν προβλέπεται για κανένα λόγο.

Ίσως η σκέψη αυτή κυριαρχεί πλέον στο επιτελείο της Κουμουνδούρου, γεγονός που αντανακλάται και στις πολύ φειδωλές πια διατυπώσεις και υποσχέσεις για τα πρώτα κυβερνητικά βήματα. Για παράδειγμα, από τις προτεραιότητες των 100 πρώτων ημερών και των 100 πρώτων ωρών μιας αριστερής διακυβέρνησης, θέμα άλλωστε που έδωσε και τον πρωτοσέλιδο τίτλο του κυριακάτικου φύλλου της Αυγής, απουσιάζει ένα αίτημα που κυριάρχησε τους προηγούμενους μήνες στον αντιπολιτευτικό λόγο του ΣΥΡΙΖΑ: Η “νέα σεισάχθεια”. Η πράγματι ριζοσπαστική πρωτοβουλία να χαριστούν χρέη και να σβηστούν δάνεια σε φτωχές οικογένειες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, προκειμένου να “ανασάνουν”, λείπει από το σχετικά αναλυτικό κείμενο, εκτός αν κανείς εντάξει αυτή τη σπουδαία πρωτοβουλία που πολεμήθηκε από τη Δεξιά αγρίως στο “πλέγμα μέτρων για την αντιμετώπιση της φτώχειας”…

Επιπλέον, η συνολική απάντηση του Αλέξη Τσίπρα στο ερώτημα για τις προτεραιότητες αφήνει μια σοβαρή αμφιβολία για το αν θα επαναφέρει αμέσως τον κατώτατο μισθό και την εργατική νομοθεσία στο προ Μνημονίου καθεστώς, όπως έχει πολλάκις υποσχεθεί: Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ απαντά ότι στους τρεις πρώτους μήνες της διακυβέρνησης, προτεραιότητα έχει η σύνταξη και ψήφιση ενός “Σχεδίου” (ανάπτυξης και ανασυγκρότησης) και όχι ενός προγράμματος που μπορεί να εφαρμοστεί αμέσως. Ακόμη λοιπόν δεν ήρθαν τα Χριστούγεννα και ξεκίνησαν οι πολιτικές εκπτώσεις…

Σημείο τριβής μεταξύ ηγεσίας και βάσης αποτελεί η διαρκής και πρόσφατα πιο έντονη προσπάθεια ΠΑΣΟΚοποίησης του κόμματος. Έχει ιδιαίτερη σημασία η στάση κολακείας του Αλέξη Τσίπρα απέναντι στη σημερινή κοινοβουλευτική ομάδα του ΠΑΣΟΚ ακόμη και ύστερα από τρία μνημόνια. Ασφαλώς και δεν έκανε κάποια πρόταση “αποστασίας” όπως ανιστόρητα μέσα στον πανικό του ισχυρίστηκε ο Ευάγγελος Βενιζέλος, όμως σίγουρα βρίσκεται σε εξέλιξη μια επιχείρηση να στηθούν πολιτικές γέφυρες. “Όσοι αποφασίσουν με την ψήφο τους να θέσουν τέρμα στην καταστροφική πορεία της χώρας”, υπογραμμίζει ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ στην Αυγή, “θα έχουν την πλατιά αποδοχή της λαϊκής βάσης”. Όπερ μεθερμηνευόμενον, σημαίνει ότι ακόμη και τώρα δίδεται αντιμνημονιακό συγχωροχάρτι, με την προϋπόθεση της έστω όψιμης διαφοροποίησης. “Ακόμη προλαβαίνετε”, σαν να τους είπε ο Τσίπρας.

Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, πρώτη εκλογική μάχη του 2014 θα είναι οι αυτοδιοικητικές εκλογές τον Μάιο. Γι’ αυτό ίσως και αφιερώνει ένα σημαντικό κομμάτι της συνέντευξής του ο Αλέξης Τσίπρας για να θέσει τη νέα γραμμή συμμαχιών. Κάνοντας λόγο για “κινήσεις που θα διεκδικήσουν τη νίκη” προφανώς μιλά για ευρύτερα σχήματα σε σχέση με αυτά που καταγράφονταν μέχρι τώρα με τη σημαία του ΣΥΡΙΖΑ ή του Συνασπισμού. Για να μην αφήσει καμία αμφιβολία περί αυτού, ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης εξέφρασε την ευχή να “αγκαλιάσουμε κόσμο που ακόμα και πριν ένα χρόνο φοβήθηκε και δεν έκανε το βήμα να μας ψηφίσει”. Το κέντρο βάρους λοιπόν της προσπάθειας στις τοπικές εκλογές μετατοπίζεται προς τα δεξιά και σ’ αυτό το πεδίο δεν είναι τυχαία η συνεννόηση της πλατείας Κουμουνδούρου με το κόμμα του Πάνου Καμμένου.

(Δημοσιεύτηκε στο Πριν, 23-11-2103)

Advertisements

Τσίπρας: Από την ευρωζώνην φυγείν αδύνατον

tsipras-eyrepitrΣτην ομιλία του στο Λευκό Πύργο τον Σεπτέμβριο, ο Αλέξης Τσίπρας ενθουσίασε το συγκεντρωμένο πλήθος κάνοντας λόγο για τη Φεντερασιόν, τον Μάη του ’36 των καπνεργατών και απειλώντας τους τραπεζίτες ότι «θα περάσουν από το ταμείο και θα αφήσουν τα κλειδιά». Στην ομιλία του στο Πανεπιστήμιο του Όστιν στο Τέξας τη Δευτέρα, ο επικεφαλής του ΣΥΡΙΖΑ έκανε προτάσεις για τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, έτεινε χείρα συνεργασίας με την Ουάσινγκτον και έκλεισε με μια φράση του Αβραάμ Λίνκολν. Δεν ξέρουμε αν εκεί ενθουσίασε το ακαδημαϊκό αμερικανικό κοινό του συνεδρίου που είχε θέμα «Μπορεί να διασωθεί η Ευρωζώνη;», όμως στην Ελλάδα κάποιοι μετά από την παρέμβαση αυτή, κοιμούνται πιο ήσυχοι.

Κι αυτό γιατί με την ομιλία αυτή φαίνεται να εγκαταλείπεται ή τουλάχιστον να αδυνατίζει το απειλητικό για την τάξη πραγμάτων δόγμα που μέχρι τώρα πρέσβευε ο ΣΥΡΙΖΑ, ότι δηλαδή στην περίπτωση ακραίων εκβιασμών από τους δανειστές, «είμαστε έτοιμοι και για τα χειρότερα ενδεχόμενα». Τώρα το βάρος πέφτει αλλού: «Υπάρχουν πολλοί, οι οποίοι ζουν μέσα στην κρίση, για τους οποίους το σημαντικό ερώτημα δεν είναι αν η ευρωζώνη μπορεί να σωθεί, αλλά εάν πρέπει να σωθεί», ανέλυσε ο Αλέξης Τσίπρας για να καταλήξει ότι «η θέση μας για το θέμα αυτό είναι σαφής: Η ευρωζώνη πρέπει να σωθεί». Η μόνη παραχώρηση στον ευρωσκεπτικισμό ήταν η παραδοχή από τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ ότι «η ευρωζώνη μπορεί να ήταν λάθος» ως προς τις ιδρυτικές της συνθήκες. Όμως κατά τον Αλέξη Τσίπρα το ζήτημα αυτό είναι απολύτως θεωρητικό ή όπως γλαφυρά το έθεσε, «προτιμώ να αφήσουμε στους ιστορικούς αυτή τη συζήτηση. Δεν έχει σημασία σήμερα».

Έχει ενδιαφέρον πώς δικαιολογείται η στάση αυτή: «Σήμερα η ευρωζώνη υπάρχει» τόνισε, χρωματίζοντας την τελευταία λέξη με τη δύναμη ενός τετελεσμένου το οποίο …φυγείν αδύνατον. Κατά τον Αλέξη Τσίπρα, «οι άμεσες εναλλακτικές είναι χειρότερες, μια έξοδος δεν θα ωφελήσει κανέναν». Βεβαίως, σήμερα υπάρχουν επίσης καπιταλισμός, σχέσεις ιδιοκτησίας, εκμετάλλευση, ιμπεριαλιστικοί οργανισμοί, πόλεμοι, παγκόσμια οικονομική κρίση, φτώχεια. Οπότε, τούτων δοθέντων, το μόνο που μένει να αλλάξουμε είναι η κυβέρνηση, που είναι άλλωστε και το πιο αναλώσιμο υλικό αυτού του συστήματος εξουσίας. Και το τι έφταιξε για όλα αυτά θα το βρουν οι επιστήμονες κάποια στιγμή…

Το ιστορικό ρεύμα που εκφράζει η Αριστερά του ΣΥΡΙΖΑ συνδέθηκε με δύο λέξεις κλειδιά όλα τα χρόνια από τη γέννησή του: Ανανέωση και πρόοδος. Κι όμως, από ρητορική υπερβολή ή βαρύ πολιτικό ολίσθημα, ο Αλέξης Τσίπρας είπε κατά λέξη στο Τέξας ότι «αυτό που επιδιώκουμε είναι η σημερινή Ευρώπη να επιστρέψει στις πρακτικές και τις επιδιώξεις αυτών των παλαιών αξιών». Οι «παλαιές αξίες» είναι κατά τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ οι προ νεοφιλελευθερισμού αρχές της ΕΕ: «Όχι άλλοι ευρωπαϊκοί πόλεμοι. Καθολικά ανθρώπινα δικαιώματα. Ένα κοινωνικό συμβόλαιο, που σημαίνει ένα ισχυρό σύστημα κοινωνικής ένταξης, κοινωνικής ασφάλισης, δημόσιας εκπαίδευσης, υγείας και πρόνοιας και σταδιακή σύγκλιση του βιοτικού επιπέδου των φτωχότερων περιφερειών προς τα πρότυπα των πιο εύρωστων χωρών». Μα ήταν η χρεωκοπία αυτών των πολιτικών στο έδαφος της κρίσης που οδήγησε στο νεοφιλελευθερισμό! Σε κάθε περίπτωση, η επιστροφή στις ρίζες της ΕΕ δεν μπορεί να χαρακτηριστεί αριστερή οπτική των πραγμάτων.

Ο Αλέξης Τσίπρας προφύλαξε το αμερικανικό κοινό του από τις προχωρημένες προτάσεις που ηχούν λυτρωτικά για τους Έλληνες εργαζόμενους όταν τις ακούν από δυνάμει κυβερνητικά στελέχη, όπως «νέα σεισάχθεια» και «κρατικοποίηση τραπεζών». Αντιθέτως, η πρότασή του για τον τραπεζικό τομέα ήταν η εξής: «Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα σε συνεργασία με τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης θα πρέπει να τοποθετήσει όλες τις τράπεζες κάτω από μία ενιαία αρχή και να δημιουργήσει ένα ενιαίο ταμείο ασφάλισης σε επίπεδο ευρωζώνης». Επιπλέον, για την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης, άφησε στην άκρη τα περί αναδιανομής εισοδήματος που θα προκύψει από την φορολόγηση του πλούτου, για να υιοθετήσει τον αμερικανικό τρόπο επίλυσης τέτοιων ζητημάτων: «Η Ευρώπη θα μπορούσε να επιλέξει στην επόμενη Σύνοδο Κορυφής να χρησιμοποιήσει τα κέρδη που συσσωρεύονται στο εσωτερικό του συστήματος των κεντρικών τραπεζών της για να χρηματοδοτήσει ένα πρόγραμμα κουπονιών διατροφής – όπως συμβαίνει στην Αμερική», είπε. Μια ελεήμων ΕΕ είναι εφικτή!

Τέλος, σε ό,τι αφορά τα απαραίτητα κεφάλαια για την ανάπτυξη, η τοποθέτηση του Αλέξη Τσίπρα ήταν αποστομωτική. Πηγή θα είναι κατά τον επικεφαλής του ΣΥΡΙΖΑ τα ποσά των διαρθρωτικών ταμείων που δεν έχουν απορροφηθεί αυτά τα χρόνια. Πρότεινε μάλιστα τους πόρους αυτούς να τους διαχειριστούν «η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων». Και επειδή, όπως είπε, ήταν λόγω γραφειοκρατίας που πήγαν αναξιοποίητα τα χρήματα αυτά, τώρα η διαχείρισή τους θα γίνει «χωρίς την ανάμειξη του ελληνικού κράτους» και με την προϋπόθεση «να επενδύουν στα ελληνικά πρότζεκτς στη βάση καθαρών τραπεζικών αρχών». Αλήθεια, αυτή η θέση συμβαδίζει με τις παλαιές αρχές της ΕΕ;

(Δημοσιεύτηκε στο Πριν, 10-11-2013)

ΣΥΡΙΖΑ: Ομαλότητας και ρεαλισμού γωνία

Στην άβολη για την Αριστερά γωνία όπου διασταυρώνονται η πολιτική ομαλότητα και ο οικονομικός ρεαλισμός στριμώχνεται η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ. Με την πρωτοβουλία των κινήσεων να βρίσκεται εξ ολοκλήρου στην πλευρά του αντιπάλου της, της κυβέρνησης και της Νέας Δημοκρατίας εν προκειμένω, η Κουμουνδούρου αρκείται σε κινήσεις συντήρησης δυνάμεων, με στόχο αφενός να διατηρήσει την κοινωνική αποδοχή ως εναλλακτική λύση και αφετέρου να λάβει διαπιστευτήρια κυβερνησιμότητας από κύκλους με ευρύτερη επιρροή.

Η επικίνδυνη αυτή ισορροπία επέβαλε την Παρασκευή, μετά τη μαφιόζικη δολοφονία των δύο νεαρών στο Νέο Ηράκλειο, οι πρώτες ανακοινώσεις του κόμματος να παίξουν το «χαρτί» της ομαλότητας, χωρίς καμία αναφορά σε σενάρια προβοκάτσιας τα οποία με κάθε επισημότητα υιοθέτησε προ ημερών ο ΣΥΡΙΖΑ: «Η σημερινή δολοφονία δημιουργεί κλίμα αποσταθεροποίησης και στοχεύει στη δημοκρατία», ήταν το πρώτο σχόλιο του γραφείου Τύπου. Ωστόσο, το πρωί του Σαββάτου, η Αυγή κυκλοφόρησε με πρωτοσέλιδο τίτλο «Προβοκάτσια με δύο νεκρούς».

Συνεργασίες «με το διάβολο» προετοιμάζει η αξιωματική αντιπολίτευση σε Βουλή και αυτοδιοίκηση

Στην Κουμουνδούρου εκτιμούν μετρώντας το πολιτικό κλίμα και τις κυβερνητικές κινήσεις ότι οι εκλογές θα επισπευσθούν και καλούν τον κομματικό μηχανισμό να βρίσκεται σε εγρήγορση. Αυτό ήταν ένα από τα μηνύματα που έστειλε ο Αλέξης Τσίπρας από το βήμα της κοινής συνεδρίασης Κοινοβουλευτικής Ομάδας και Πολιτικής Γραμματείας την Τρίτη. Εκεί ο επικεφαλής του ΣΥΡΙΖΑ ζήτησε «μια νέα και πιο αναβαθμισμένη ωριμότητα», μιλώντας έμμεσα για τις δύο κοινοβουλευτικές «ανταρσίες» της Ζωής Κωνσταντοπούλου και του Μανώλη Γλέζου.

Ο Γλέζος πάντως επανήλθε σαν «φωνή της βάσης» στην κριτική της ηγεσίας. Με συνέντευξή του στο ραδιοσταθμό Βήμα, τόνισε για το οικονομικό πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ πως «υπάρχουν σημεία που δεν έχουν ξεκαθαριστεί» για να σημειώσει ότι «ορρωδώ να πω στον κόσμο που με ρωτάει πού θα βρούμε τα λεφτά, ότι η απάντησή μας δεν είναι πειστική, πρέπει να είναι πιο πειστική».

Κι αν ο οικονομικός ρεαλισμός απαιτεί προσαρμογές στο πρόγραμμα, ο πολιτικός ρεαλισμός των συσχετισμών επιβάλει την προετοιμασία του κόσμου του ΣΥΡΙΖΑ για συμμαχίες ακόμη «και με το διάβολο». Όπως είπε ο Δημήτρης Παπαδημούλης, μιλώντας στο ραδιοφωνικό σταθμό Real «ακόμα και αν επιτύχουμε το στόχο της αυτοδυναμίας -που είναι δύσκολος, αλλά όχι ανέφικτος- εμείς θα επιδιώξουμε πολιτικές συνεργασίες με την ευρύτερη δυνατή στήριξη σε Βουλή και κοινωνία». Ο βουλευτής υπογράμμισε ότι μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ υφίστανται «μεγάλες διαφορές», για να προσθέσει όμως ότι «με λογικές συγκλίσεις και μετατοπίσεις, θα πρέπει να επιδιωχθεί η συνεργασία και η κυβέρνηση».

Με το ίδιο ανοιχτό πνεύμα άλλωστε ο ΣΥΡΙΖΑ θα πορευτεί και στις προσεχείς αυτοδιοικητικές εκλογές: «Στα αυτοδιοικητικά, ο ΣΥΡΙΖΑ θα επιδιώξει ευρύτερες συμμαχίες, επιδιώκοντας μια αλλαγή τοπίου στην αυτοδιοίκηση», είπε χαρακτηριστικά ο Δημήτρης Παπαδημούλης. Συμπλήρωσε ότι στην Κουμουνδούρου είναι «πολύ ανοικτοί σε συγκλίσεις και τοπικές συνεργασίες με βάση το πρόγραμμά μας» και απέκλεισε συνεργασία μόνο για …«λαμόγια και λερωμένους».

Μια Αριστερά …Βρυξελλών

tsip-soulΈνα άκομψο αστείο που ίσως αντανακλά τις διαθέσεις της ευρωπαϊκής ηγεσίας έναντι του ΣΥΡΙΖΑ, έκανε μπροστά στις κάμερες ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Μάρτιν Σουλτς. «Είμαστε και οι δύο πολιτικοί της Αριστεράς, ο κύριος Τσίπρας είναι κάπως πιο αριστερός από εμένα, αλλά μπορεί να διορθωθεί σιγά σιγά», είπε χαμογελώντας. Ο επικεφαλής του ΣΥΡΙΖΑ, απέκρουσε βέβαια το αστείο, ωστόσο επί της ουσίας δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να γίνει ένας …αριστερός των Βρυξελλών.

Στις επίμονες ερωτήσεις δημοσιογράφων, σχετικά με το αν θα είναι επικεφαλής της ευρω-αριστεράς για την προεδρία της ΕΕ, ο Αλέξης Τσίπρας άφησε ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα. Μάλιστα, αρκέστηκε να πει ότι «δεν αποτέλεσε αντικείμενο της επίσκεψής μου το θέμα αυτό», ενώ απαντώντας στο ίδιο ερώτημα, η πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς, Γκ. Τσίμερ, είπε χαρακτηριστικά ότι προσωπικά θεωρεί «πάρα πολύ ωραίο, καταπληκτικό, το να έχουμε στο πρόσωπο του Αλέξη Τσίπρα, έναν πολιτικό, Ευρωπαίο, να τεθεί επικεφαλής της προτάσεως της ευρωπαϊκής Αριστεράς».

Επιπλέον, κατά τις δηλώσεις του δίπλα στον Μάρτιν Σουλτς, ο επικεφαλής της αξιωματικής αντιπολίτευσης τόνισε πως «συμφωνήσαμε για την ανάγκη αλλαγής των συσχετισμών» αλλά και για «τον κρίσιμο ρόλο της Κομισιόν στην αντιμετώπιση της κρίσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο». Η αδιαπραγμάτευτη επιμονή του ΣΥΡΙΖΑ στην ΕΕ και τους θεσμούς της ως πεδίο διεξόδου από την κρίση τονίστηκε και στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε ο Αλέξης Τσίπρας με τον ευρωβουλευτή του κόμματος, Νίκο Χουντή. «Η δική μας η στρατηγική, η στρατηγική της κοινωνικής σωτηρίας στην Ελλάδα και στις άλλες χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας, είναι μία φίλο-ευρωπαϊκή στρατηγική», ανέλυσε ο Αλέξης Τσίπρας.

Παράλληλα, η ηγεσία της Κουμουνδούρου καλλιεργεί τις προσδοκίες ότι η πολιτική αλλαγή σε ευρωπαϊκό επίπεδο θα προκύψει από …μόνη της: «Είναι αναγκασμένη η ευρωπαϊκή ηγεσία να πάρει αποφάσεις ή αλλιώς θα βρεθούμε πολύ γρήγορα μπροστά σε αδιέξοδα που θα αφορούν το ίδιο το μέλλον και την ίδια τη συνοχή της Ευρώπης», είπε ο Αλέξης Τσίπρας για να συμπληρώσει ότι μόνος αρωγός σε αυτή την κατεύθυνση είναι οι …εκλογές: «Θα αναγκαστεί η ευρωπαϊκή ηγεσία, σε αλλαγή προσανατολισμού και σε διορθώσεις», τόνισε για μια ακόμη φορά, προσθέτοντας: «Εάν το αποτέλεσμα των εκλογικών αναμετρήσεων και στις χώρες ξεχωριστά αλλά και ιδιαίτερα στις ευρωπαϊκές εκλογές, δώσει και ένα ισχυρό μήνυμα αλλαγής, νομίζω ότι, τότε θα μπορούμε, να μιλάμε και να ελπίζουμε για αλλαγή πορείας».

Πάντως, η πρόταση για το χρέος που κόμισε στις Βρυξέλλες ο ΣΥΡΙΖΑ, δεν συνιστά κάποια τομή με την ακολουθούμενη σήμερα πολιτική. Οι προτάσεις που ανέφερε ο Αλέξης Τσίπρας στον πρόεδρο της Ευρωομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, Χ. Σβόμποντα, ήταν για παράδειγμα η σύγκληση Ευρωπαϊκής Διάσκεψης για το χρέος και ένα πρόγραμμα επενδύσεων από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.

(Δημοσιεύτηκε στο Πριν, 7-10-2013)

Η διπλή προεκλογική γλώσσα του Αλέξη Τσίπρα

Πολιτικός λόγος πασπαρτού, με χτυπητές αντιφάσεις και σκόπιμες ασάφειες χαρακτήρισαν την άκρως προεκλογικού χαρακτήρα παρουσία του Αλέξη Τσίπρα στη φετινή ΔΕΘ. «Ίσως να μην ξέρω ποιος είμαι, αλλά μπορώ να γίνω αυτός που θες» σαν να είπε ο επικεφαλής του ΣΥΡΙΖΑ στο ετερόκλιτο ακροατήριό του. Ο κόσμος της Αριστεράς που συγκεντρώθηκε στη λεωφόρο Νίκης την προηγούμενη Παρασκευή, οι εκπρόσωποι των «παραγωγικών φορέων» που κλήθηκαν στο «Βελλίδειο» την επομένη και βέβαια, το τηλεοπτικό κοινό της καθιερωμένης συνέντευξης Τύπου, απομονώνοντας φράσεις, ο καθένας εντόπισε πιθανότατα σε κάποια από τις παρεμβάσεις του Αλέξη Τσίπρα τις προσδοκίες του. Το σύνολο όμως συνιστά ένα πλαίσιο με μεγάλες εσωτερικές αντινομίες.

«Εάν πρόκειται για την κυριαρχία της χώρας και την αξιοπρέπεια του λαού μας, εμείς δεν θα διστάσουμε», είπε αφήνοντας μετέωρη την απειλή ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ για τη στάση που θα κρατήσει έναντι των δανειστών κατά τη διάρκεια της διαπραγμάτευσης του Μνημονίου και των δανείων. Και στο «Βελλίδειο» επανέλαβε: «Θα εφαρμόσουμε το κυβερνητικό πρόγραμμά μας, ανεξάρτητα από την έκβαση της διαπραγμάτευσης με τους δανειστές». Την ίδια στιγμή όμως πρόσθεσε απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου: «Δεν είναι επιλογή μας μονομερείς ενέργειες σε σχέση με το χρέος και το ξέρετε πάρα πολύ καλά αυτό». Και παράλληλα, περιέγραψε την προτεινόμενη λύση διεξόδου ως λύση «win win, μια λύση που θα είναι επωφελής για όλους». Σε αυτή την κατάσταση όπου όλοι θα είναι ευχαριστημένοι, η χώρα θα εκπληρώνει «σε ένα βάθος χρόνου ένα μέρος των υποχρεώσεών μας». Άλλωστε, η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ εγγράφεται «στο πλαίσιο μιας νέας, ολιστικής και ευρωπαϊκής προσέγγισης στο πρόβλημα χρέους της ευρωζώνης».

«Ίσως να μην ξέρω ποιος είμαι, αλλά μπορώ να γίνω αυτός που θες» σαν να είπε ο επικεφαλής του ΣΥΡΙΖΑ

Αρκετοί είπαν πως οι παρεμβάσεις του Αλέξη Τσίπρα στη Θεσσαλονίκη είχαν έντονο αριστερό πρόσημο. Και πράγματι, στην ανοιχτή συγκέντρωση του Λευκού Πύργου έκανε αναφορές στη «Φεντερασιόν», ενώ στη συνέντευξη Τύπου διαβεβαίωσε πως «εμείς δεν πρόκειται ούτε την ψυχή μας να χάσουμε ούτε τις αξίες μας και τις αρχές μας να πουλήσουμε», συμπληρώνοντας παραστατικά ότι «νερό στο κρασί μας δεν πρόκειται να βάλουμε». Παράλληλα όμως, υπήρχε και ένα άλλο προφίλ. Η κυβέρνηση υπό τον ΣΥΡΙΖΑ, υποστήριξε ο πρόεδρός του, ακόμη και αν έχει απόλυτη πλειοψηφία στο κοινοβούλιο θα είναι «κυβέρνηση όλων των Ελλήνων και θα στελεχωθεί από ικανούς, άξιους και έντιμους». Στόχος είναι να «στηριχθεί από ευρύτερες δυνάμεις», αφού το έργο της ανόρθωσης «παίρνει διαστάσεις εθνικής σημασίας». Την ίδια στιγμή και με αφορμή τις επιθέσεις της Χρυσής Αυγής, ο Αλέξης Τσίπρας για πρώτη φορά απευθύνθηκε τόσο άμεσα «στο δημοκρατικό κόσμο της Νέας Δημοκρατίας και στα δημοκρατικά της στελέχη».

Για το αριστερό ακροατήριο που ανησυχεί για τις τυχόν μετατοπίσεις της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ο αρχηγός της διαβεβαίωσε πως «ο ΣΥΡΙΖΑ είναι κόμμα με δυναμική όταν ο λαός μας βρίσκεται στους δρόμους και διεκδικεί», εξηγώντας ότι είναι «ένα κόμμα άμεσα συναρτημένο με τα κοινωνικά κινήματα, τη λαϊκή κινητοποίηση». Και στο ίδιο πνεύμα είπε απευθυνόμενος στην κυβέρνηση: «Δεν θα φύγετε από μόνοι σας, ο λαός θα σας ρίξει, με το όχι του, με την ανυπακοή, με τους αγώνες, με την αντίσταση». Για τους «νυκοκυραίους» όμως που ακούν για τα κινήματα και απομακρύνονται, ο Αλέξης Τσίπρας είχε καθησυχαστικά λόγια, ότι «ο ρόλος μας θα είναι ρόλος σταθεροποιητικός», γιατί «είμαστε δύναμη ομαλότητας». Η κυβέρνηση Σαμαρά, δήλωσε από το μικρόφωνο της ΔΕΘ ο Αλέξης Τσίπρας, «θα πέσει από τη λαϊκή κινητοποίηση». Όμως με αφορμή τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα τόνισε ότι «χρειάζεται ομαλότητα και σταθερότητα για να προχωρήσουμε μπροστά».

Άλλωστε, η αριστερή ταυτότητα για την Κουμουνδούρου είναι μάλλον μια ηθική κατηγορία χωρίς πολιτικές απολήξεις, αφού η ηγεσία κάνει λόγο επανειλημμένα για «λύσεις βιώσιμες, ρεαλιστικές και εφικτές», οι οποίες όπως παραδέχτηκε ο Αλέξης Τσίπρας, «δεν έχουν δυστυχώς ή ευτυχώς, ένα ιδιαίτερο ιδεολογικό πρόσημο». Στην εποχή που κάποιοι υποστηρίζουν ψευδώς ότι οι ιδεολογίες καταρρέουν και ότι τα όρια μεταξύ Αριστεράς και Δεξιάς θολώνουν, ο ΣΥΡΙΖΑ δηλώνει στους παραγωγικούς φορείς ότι «το πρωτογενές πλεόνασμα είναι για μας σταθερή πολιτική επιλογή». Την ίδια στιγμή, ένα προωθημένο αριστερό αίτημα, την «εθνικοποίηση των τραπεζών», που επανέλαβε σε όλους τους τόνους ο Αλέξης Τσίπρας στη Θεσσαλονίκη, το χρησιμοποίησε ως επιχείρημα για να πείσει …εργοδότες: Ο δημόσιος έλεγχος στο τραπεζικό σύστημα, ισχυρίστηκε, θα επιβληθεί «ώστε οι τράπεζες να λειτουργήσουν ως χρηματοδοτικά εργαλεία, με ιδιαίτερο βάρος στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις που είναι η ραχοκοκαλιά της οικονομίας».

(Δημοσιεύτηκε στο Πριν, 22-9-2013)

Γιατί ο ΣΥΡΙΖΑ εμπνέει εμπιστοσύνη στον ΣΕΒ;

sebd1-tsipras-2Ασφαλώς και δεν οφείλει το γραφείο του Αλέξη Τσίπρα εξηγήσεις για κάθε επιστολή που έχει παραλήπτη τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ, όμως κάποια γράμματα έχουν τη σημασία τους. Όταν μάλιστα αποστολέας είναι ο πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών, τότε η ίδια η επικοινωνία λέει πολλά, χωρίς απαραιτήτως να εμπεριέχονται αυτά στο ίδιο το κείμενο. Η επιστολή του Δημήτρη Δασκαλόπουλου πάντως, με την οποία ο πρόεδρος του ΣΕΒ εξέφρασε τα συγχαρητήριά του για την «επιτυχή έκβαση του συνεδρίου σας και προσωπικά για την εκλογή» του Αλέξη Τσίπρα, είχε και σαφή μηνύματα. «Θεωρώ ότι πράγματι ο μετασχηματισμός του ΣΥΡΙΖΑ σε ενιαία παράταξη ανταποκρίνεται στη λαϊκή εντολή της 5ης Μαΐου 2012, προσδίδει αυξημένη βαρύτητα –και ευθύνη– στον πολιτικό λόγο και ρόλο του και αντικειμενικά διευρύνει το πεδίο των κοινωνικών συμμαχιών του», αναλύει ο εκπρόσωπος των βιομηχάνων για να υπογραμμίσει αμέσως μετά: «Και τούτο συμβάλλει στη διαμόρφωση ενός σαφέστερου και σταθερότερου πολιτικού σκηνικού». Και παρακάτω, προσθέτει με ίδια διάθεση: «Οι καιροί επιτάσσουν να γίνουμε όλοι μας πιο ριζοσπαστικοί, αλλά ταυτόχρονα και πιο ρεαλιστικοί καθώς κρινόμαστε από μια κοινωνία που αναζητεί απελπισμένα διέξοδο, έχοντας φτάσει στα όρια της αντοχής της».

Το πώς αντιλαμβάνεται τη ριζοσπαστικότητα ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος, είναι εύκολο να το διαπιστώσει κανείς, αν για παράδειγμα ανατρέξει στην ομιλία του κατά την τελευταία Γενική Συνέλευση του ΣΕΒ, τον Μάιο, όπου περιέγραψε «δύο βρόγχους» στο λαιμό της χώρας: «Τα αντιαναπτυξιακά μνημόνια και το αναχρονιστικό κράτος». Το πώς βλέπει η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ το ρόλο των επιχειρήσεων στο σχέδιό του για την «παραγωγική ανασυγκρότηση» το ανέπτυξε πιο πρόσφατα ο Αλέξης Τσίπρας σε συνέντευξή του στον Επενδυτή του προηγούμενου Σαββάτου, όπου ανέλυσε ότι στην επιδιωκόμενη από το κόμμα του ανάπτυξη «μπορούν να παίξουν ρόλο και ο δημόσιος και ο ιδιωτικός τομέας». Εξήγησε μάλιστα ότι αυτό μπορεί να γίνει αν ο ιδιωτικός τομέας «αξιοποιήσει πραγματικά παραγωγικά πλεονεκτήματα … αντί να κυνηγάει υψηλές κερδοφορίες μέσα από το αφορολόγητο, τους μισθούς Κίνας και τις αποικιοκρατικής έμπνευσης Ειδικές Οικονομικές Ζώνες».

Το πεδίο συνεννόησης λοιπόν μεταξύ μιας κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ και της «παραγωγικής τάξης» των βιομηχάνων έχει προδιαγραφεί: Πρώτον, το «σαφές και σταθερό πολιτικό σκηνικό» που μπορεί να εγγυηθεί ένα κόμμα που μένει σταθερά προσηλωμένο στην ευρωπαϊκή προοπτική και συγκεκριμένα, στη ζώνη του ευρώ. Δεύτερον, η «ενιαία παράταξη» που έχει τακτοποιήσει την εξ αριστερών διαφωνία και έχει διαλύσει αποφασιστικά το νεφέλωμα των κινηματικών συνιστωσών. Τρίτον, η ριζοσπαστικότητα μετά ρεαλισμού, το μεταρρυθμιστικό δηλαδή κοκτέιλ που προχωρά μεν σε τομές, αλλά δεν αμφισβητεί το γενικότερο πολιτικό και κοινωνικό πλαίσιο.

Σε αυτό το κλίμα άλλωστε κινούνται οι ηγετικοί κύκλοι του ΣΥΡΙΖΑ μετά το Συνέδριο, το οποίο σημάδεψε από τη μια πλευρά η απόρριψη των αριστερών θέσεων περί διαγραφής χρέους και στάσης πληρωμών και από την άλλη, η υιοθέτηση στην πολιτική απόφαση γενικών θέσεων που μένουν να συμπληρωθούν στην πράξη. Το μετασυνεδριακό πνεύμα, όπως φάνηκε στην πρώτη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής το περασμένο Σάββατο, μπορεί να συμπυκνωθεί στα λόγια του νέου γραμματέα, Δημήτρη Βίτσα, ότι τώρα είναι η ώρα για «εξειδίκευση και βάθεμα του προγράμματος». Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι η περίοδος που ξεκινά αμέσως μετά το καλοκαίρι θα γίνει αφορμή για κωδικοποίηση θέσεων εκ μέρους της ηγεσίας, που αισθάνεται ότι έχει λάβει «λευκή επιταγή» από το Συνέδριο, προκειμένου να εξειδικεύσει την κυβερνητική της πρόταση, με βάση τις γενικές αφετηρίες του συνεδρίου.

Η Αριστερή Πλατφόρμα πάντως, αν και παρούσα στην πορεία, κρατά αποστάσεις από την ηγεσία. Αυτό συμβολικά εκφράστηκε στην Κεντρική Επιτροπή, με τα «λευκά» των στελεχών της στην εκλογή του γραμματέα, αλλά και με τη συνειδητή υποεκπροσώπησή της στη νέα Πολιτική Γραμματεία του κόμματος, από την οποία απουσιάζουν τα κορυφαία στελέχη της αριστερής διαφωνίας, πλην του Αντώνη Νταβανέλλου (υπεύθυνος για τα κινήματα και τη συνδικαλιστική δράση). Με μια επιτυχημένη εκδήλωση την Πέμπτη, η Αριστερή Πλατφόρμα φαίνεται ότι διεκδικεί ενεργό ρόλο σαν αριστερό αντίβαρο, χωρίς πάντως διάθεση παραχωρήσεων ή ρήξεων.

«Αυτά που λέμε, πολύ σύντομα, θα κληθούμε να τα εφαρμόσουμε», είναι μια φράση που λέει συχνά πια ο Αλέξης Τσίπρας, υπογραμμίζοντας την ανάγκη ρεαλιστικών προσαρμογών στη «γραμμή». Φράση που χαρακτήρισε τη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής είναι επίσης και η «αμφίπλευρη διεύρυνση», που συνοδεύτηκε με νέο άνοιγμα του Αλέξη Τσίπρα στους ΠΑΣΟΚογενείς, η συμπόρευση με τους οποίους χαρακτηρίστηκε (κατόπιν «εορτής» και …μαυρίσματός τους στο συνέδριο) «αδιαπραγμάτευτη στρατηγική επιλογή». Το ΔΗΚΚΙ πάντως ήδη ανακοίνωσε την αποχώρησή του από το ΣΥΡΙΖΑ, με τον Παναγιώτη Μαντά να υποστηρίζει το Σάββατο «θα είμαστε και πάλι μαζί στους κοινούς αγώνες».

(Δημοσιεύτηκε στο Πριν, 28/7/2013)

Η προγραμματική υποχώρηση του ΣΥΡΙΖΑ

17596_624577080893911_780678716_nΜια μείζων διαφορά υπήρχε μεταξύ των συνεδρίων της Αριστεράς καθ’ όλη τη μεταπολιτευτική περίοδο και του 1ου ιδρυτικού συνεδρίου του ΣΥΡΙΖΑ, που ολοκληρώθηκε την Κυριακή 14 Ιουλίου. Η εγγύτητα του κόμματος στην κυβερνητική εξουσία έθεσε αυτομάτως σε δεύτερο πλάνο το ίδιο το πρόγραμμα, τις ψηφισμένες θέσεις, την πολιτική αντιπαράθεση που προηγήθηκε και αντίθετα έφερε στο επίκεντρο τον επικεφαλής και την εδραίωσή του στο εσωκομματικό πεδίο, κατά τα πρότυπα των αστικών κυβερνητικών κομμάτων που πραγματοποιούν συνέδρια για το θεαθήναι.

Είναι αλήθεια ότι παρόλη τη σύντομη και αγχωμένη προσυνεδριακή διαδικασία, για την οποία ακούστηκαν πολλά αρνητικά σχόλια, η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ προχώρησε σε ένα οργανωτικό τόλμημα, αποφασίζοντας μια σχεδόν πενθήμερη διαδικασία μαμούθ, στην οποία είχαν λόγο και ψήφο περίπου 3.500 αντιπρόσωποι. Από αυτούς μίλησαν οι 258, καθένας επί περίπου ένα πεντάλεπτο. Για την Κεντρική Επιτροπή των 200 μελών έθεσαν υποψηφιότητα 676. Όσο πραγματικό είναι όμως ότι η μαζική συμμετοχή έχει στοιχεία δημοκρατικότητας, άλλο τόσο ισχύει ότι σε ένα τόσο μεγάλο σώμα και σε μια τόσο χρονοβόρα διαδικασία δεν ακούγονται πραγματικά παρά τα πιο γνωστά στελέχη και φυσικά, η ηγεσία. Έτσι, αν γινόταν απομαγνητοφώνηση των ομιλιών του συνεδρίου, θα απαιτείτο οπωσδήποτε ένας πολύ ογκώδης τόμος. Ωστόσο, την ουσία της διαδικασίας την συμπύκνωσε σε δυο γραμμές ο Αλέξης Τσίπρας, στην αρχή της ομιλίας του το βράδυ του Σαββάτου: «Ξέρετε ποιο είναι το μήνυμα που έρχεται απ’ έξω, από όσα διαδραματίζονται αυτή τη στιγμή στην κοινωνία, που αγωνία και μάχεται; Το μήνυμα είναι τελειώνετε γιατί χανόμαστε». Όπερ μεθερμηνευόμενον σημαίνει «καλές οι διαφωνίες, καλές οι πλατφόρμες, αλλά τώρα προέχει να γίνουμε ενιαίο κόμμα, με ψηφισμένο πρόεδρο για να διεκδικήσουμε με αξιώσεις την εξουσία».

Η πλευρά αυτή δεν ξέφυγε από την κριτική των ίδιων των αριστερών στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ: Ο Δημήτρης Μπελαντής μίλησε για «ένα είδος μεταπαπανδρεϊσμού» για να χαρακτηρίσει την κυρίαρχη αντίληψη στο κόμμα που δαιμονοποιεί τη διαφωνία. Ο Αντώνης Νταβανέλλος της ΔΕΑ, υπογράμμισε σε δικό του άρθρο την «υποβάθμιση της πολιτικής συζήτησης πάνω στα κεντρικά στρατηγικά διλήμματα που θέτει η νεοφιλελεύθερη επιθετικότητα του κεφαλαίου».

Το στοίχημα για τον Αλέξη Τσίπρα ήταν όμως να εκπέμψει ένα μήνυμα εσωκομματικής κατίσχυσης και εδραίωσης της ηγετικής του θέσης με αποδέκτες όχι τους αριστερούς πολίτες που θα μελετήσουν τις θέσεις, αλλά το ακροατήριο του παλιού δικομματισμού. Η εκλογή του στη θέση του προέδρου με ποσοστό 74% και ο έλεγχος της νέας Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ από στελέχη της επιρροής του με ποσοστό 70,46% δείχνουν ότι το στοίχημα κερδήθηκε, παρόλο που η επικράτησή του δεν ήταν καθόλου ανέφελη, όπως περίμενε.

Oι απόψεις που καταδικάστηκαν διά ψηφοφορίας έχουν να πουν πολλά περισσότερα από τις ίδιες τις ψηφισμένες θέσεις

Την ιστορία την γράφουν συνήθως οι νικητές και το ίδιο ισχύει και για τα κομματικά ντοκουμέντα. Στην περίπτωση του ΣΥΡΙΖΑ πάντως και του ιδρυτικού του συνεδρίου, οι απόψεις που καταδικάστηκαν διά ψηφοφορίας έχουν να πουν πολλά περισσότερα από τις ίδιες τις ψηφισμένες θέσεις. Κι αυτό γιατί η Πολιτική Απόφαση δεν έχει αιχμές, αντιθέτως τα σημεία της είναι χαρακτηριστικά για την ασάφεια και τη γενικολογία τους, ενώ σε κάποια κρίσιμα θέματα σημειώνεται …σιωπή.

Χαρακτηριστικότερη παράλειψη της Πολιτικής Απόφασης του συνεδρίου είναι η τακτική συμμαχιών που προτίθεται να ακολουθήσει ο ΣΥΡΙΖΑ τόσο προεκλογικά όσο και μετεκλογικά και ειδικά στην περίπτωση που το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης αναδειχθεί κατά την επόμενη εκλογική αναμέτρηση στην πρώτη θέση χωρίς αυτοδυναμία. Υπό τις παρούσες πολιτικές συνθήκες η προοπτική αυτή δεν είναι θεωρητικής μόνο φύσης, παρά συζητείται ευρύτατα εδώ και μήνες και αποτελεί αντικείμενο εσωτερικής και όχι μόνο αντιπαράθεσης, λόγω του σημερινού πολιτικού σκηνικού που υποδεικνύει ως μόνους υποψήφιους συμμάχους του ΣΥΡΙΖΑ το κόμμα του Πάνου Καμμένου και τη μνημονιακή ΔΗΜΑΡ. Πόσω μάλλον, που η Αριστερή Πλατφόρμα έθεσε με τροπολογία της στο συνέδριο προς ψήφιση τις εξής αιχμές: «Συνεργασία και συμπόρευση όλων των δυνάμεων της Αριστεράς, του ΣΥΡΙΖΑ, του ΚΚΕ και της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, μαζί με δυνάμεις της ριζοσπαστικής οικολογίας». Στην πρόταση αυτή ξεκαθαριζόταν επίσης η άρνηση συνεργασίας με τους Ανεξάρτητους Έλληνες: «Τέτοιου είδους ευρύτερες συνεργασίες δεν αφορούν δυνάμεις κεντροδεξιού προσανατολισμού … ανεξάρτητα από την αντιμνημονιακή ρητορική τους». Επίσης, η τροπολογία είχε και …ρήτρα ΔΗΜΑΡ: «Με την πολιτική που εκπέμπει η ηγεσία της δεν υπάρχουν περιθώρια πολιτικής συνεργασίας», ανέφερε η αριστερή αντιπολίτευση. Το γεγονός ότι απορρίφθηκαν από το σώμα οι θέσεις αυτές και στη θέση τους δεν υπάρχει διατυπωμένη κάποια σαφής μετωπική πολιτική, δεν μπορεί να ερμηνευτεί παρά ως εξουσιοδότηση στην ηγεσία να χειριστεί εν λευκώ και κατά το δοκούν το ζήτημα, όταν προκύψει. Η μόνη «δέσμευση» του συνεδρίου είναι να επιμείνει ο ΣΥΡΙΖΑ «στην πρότασή του για συνεργασία με τις δυνάμεις της Αριστεράς», με τη σαφή όμως διευκρίνιση ότι «δεν μπορούμε να περιμένουμε έως ότου οι ηγεσίες της Αριστεράς κατανοήσουν την ανάγκη ενότητας και κοινής δράσης», ξεκαθαρίζοντας παράλληλα ότι η επιδιωκόμενη ενότητα έχει ως αποκλειστικό σκοπό τη «στήριξη της κυβέρνησης της Αριστεράς».

Για το δημόσιο χρέος και το ευρώ

Αρκετά από τα συστημικά μέσα ενημέρωσης και σχολιαστές υποστήριζαν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δίνει εξετάσεις στο συνέδριό του, ειδικά ως προς τα θέματα του χρέους και της ευρωπαϊκής προοπτικής, όπου καταγράφηκε και η συστηματικότερη αριστερή διαφωνία. Και πράγματι, ο σκόπελος αποφεύχθηκε. Στη σχετική τροπολογία που απορρίφθηκε, η Αριστερή Πλατφόρμα υπογράμμιζε: «Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν αναγνωρίζει αυτό το χρέος σαν χρέος του ελληνικού λαού». Και παρακάτω: «Η κυβέρνηση της Αριστεράς θα προχωρήσει άμεσα στη διακοπή αποπληρωμής του χρέους (τόκων και χρεολυσίων) και στη διαγραφή του». Αντιθέτως, η θέσεις που υιοθετήθηκαν έχουν ως εξής: «Επαναδιαπραγματευόμαστε τις δανειακές συμβάσεις και ακυρώνουμε τους επαχθείς όρους τους, θέτοντας ως πρώτο θέμα τη διαγραφή του μεγαλύτερου μέρους του χρέους, πραγματοποιώντας λογιστικό έλεγχο». Με άλλα λόγια το συνέδριο υποβίβασε ένα κεντρικό αίτημα σε διαπραγματευτικό επιχείρημα. Αντί της καθαρής απειλής μονομερών ενεργειών στο μόνο πεδίο που έχει ο δανειζόμενος ισχύ, αυτό της εξυπηρέτησης του χρέους, οι τελικές αποφάσεις του ΣΥΡΙΖΑ επιλέγουν διατυπώσεις με χαρακτηριστική αοριστία: «Απόλυτη προτεραιότητα για εμάς είναι η αποτροπή της ανθρωπιστικής καταστροφής … και όχι η υποταγή σε υποχρεώσεις που άλλοι ανέλαβαν», χωρίς να διευκρινίζεται ποιες είναι αυτές. Και παρακάτω, η επιλογή του κειμένου να μιλήσει συγκαλυμμένα είναι χτυπητή: «Θα αντιμετωπίσουμε τις ενδεχόμενες απειλές και τους εκβιασμούς των δανειστών με όλα τα διαθέσιμα όπλα που μπορούμε να επιστρατεύσουμε», χωρίς να τα απαριθμεί. Είναι ίσως χαρακτηριστικό ότι η ψηφοφορία αυτή ήταν και η πλέον αμφίρροπη, με εκτιμήσεις της Αριστερής Πλατφόρμας να ανεβάζουν το ποσοστό αποδοχής των τροπολογιών της στο 40%.

«Όχι» όμως είπε και το πολυπληθές σώμα των συνέδρων του ΣΥΡΙΖΑ και σε σχετική προσθήκη με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Για ένα όχι μέχρι το τέλος στους εκβιασμούς». Σε αυτήν διατυπωνόταν ρητά ότι «ενδεχόμενο εξόδου της χώρας από την ευρωζώνη … σε καμία περίπτωση δεν συνιστά καταστροφή ή εθνική απομόνωση», αντιθέτως χαρακτηριζόταν «βιώσιμη και θετική πρόταση διεξόδου με ελπιδοφόρο ορίζοντα», στο βαθμό βέβαια που εντασσόταν «σε ένα προοδευτικό σχέδιο ρήξης με τα μνημόνια και την τρόικα». Αν και ο ΣΥΡΙΖΑ γνωρίζει τι απορρίπτει, δεν είναι απολύτως σαφές τι υιοθετεί, αφού και σε αυτό το πεδίο, οι προγραμματικές θέσεις είναι αρκετά ασαφείς. Ενώ υπάρχει η διαπίστωση ότι «το ευρώ αντιμετωπίζεται κυρίως ως όχημα της γερμανικής πολιτικής» και αναγνωρίζεται ότι «το μέλλον της ευρωζώνης αλλά και της ίδιας της ενωμένης Ευρώπης καθίσταται διαρκώς περισσότερο επισφαλές», δεν διατυπώνεται με σαφήνεια μια κατεύθυνση για τα ζητήματα της ευρωπαϊκής ενοποίησης και κυρίως, της νομισματικής πολιτικής. Αφήνεται να εννοηθεί ότι διατηρώντας το διεθνές και ειδικά το ευρωπαϊκό πλαίσιο ανέπαφο, μπορεί μια κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ να διαχειριστεί αυτοτελώς στο εσωτερικό της χώρας τις επιπτώσεις της κρίσης. Παράλληλα, εγκαταλείφθηκε στην Πολιτική Απόφαση η πολύ πρόσφατη θέση της ηγεσίας του κόμματος για «μέτωπο των χωρών του Νότου» σε επίπεδο κινημάτων ή κυβερνήσεων.

Για τις ιδιωτικοποιήσεις

Διαπάλη για τις διατυπώσεις σημειώθηκε και για τις τροπολογίες που αφορούσαν τις ιδιωτικοποιήσεις. Η Αριστερή Πλατφόρμα πρότεινε, αλλά το συνέδριο δεν υιοθέτησε, τις παρακάτω προσθήκες: «Εθνικοποίηση υπό εργατικό έλεγχο των τραπεζών και των στρατηγικών τομέων της οικονομίας», θέση που εξειδικευόταν σε «πλήρη δημόσια ιδιοκτησία, δημόσια διαχείριση, εργατικό και κοινωνικό έλεγχο», μιλώντας για το χρηματοπιστωτικό τομέα, τον τομέα της ενέργειας, τα μέσα μαζικής μεταφοράς,τα λιμάνια, τα αεροδρόμια και τους αυτοκινητοδρόμους, τα ΕΛΤΑ και την αμυντική βιομηχανία, αλλά και τα ναυπηγεία και τις επιχειρήσεις ορυκτού πλούτου. Οι θέσεις που προτίμησε να υιοθετήσει το σώμα κινούνται σε διαφορετικό πλαίσιο, αφού αποφεύγεται ο όρος «εθνικοποίηση» και «εργατικός έλεγχος». Για το τραπεζικό σύστημα αναφέρεται πως θα τεθεί «υπό την ιδιοκτησία και τον έλεγχο του Δημοσίου» ενώ για τις υπόλοιπες δημόσιες επιχειρήσεις γίνεται λόγος για ακύρωση των ιδιωτικοποιήσεων, την ίδια στιγμή που εξαγγέλλεται η επαναφορά του καθεστώτος όπως ίσχυε μέχρι σήμερα: «Επαναφέρουμε υπό δημόσιο έλεγχο και ταυτόχρονα ανασυγκροτούμε πλήρως τις επιχειρήσεις στρατηγικής σημασίας που έχουν ιδιωτικοποιηθεί», αναφέρει η Πολιτική Απόφαση, κάνοντας απλώς λόγο για «Δημόσιο νέου τύπου».

Για το β’ κύμα ριζοσπαστικοποίησης

Εύγλωττη όμως είναι και η τελευταία προσθήκη που έθεσε στο συνέδριο η Αριστερή Πλατφόρμα για να απορριφθεί, όπως και οι προηγούμενες. Σε αυτήν ζητείτο η «εμβάθυνση του ριζοσπαστικού χαρακτήρα του κόμματος, αναβάθμιση των κινηματικών και μαχητικών του χαρακτηριστικών», ενώ διατυπωνόταν η κατεύθυνση ο ΣΥΡΙΖΑ «να επιδείξει αξιοπιστία στο ριζοσπαστισμό του και την ανατρεπτική του κατεύθυνση». Φαίνεται όμως ότι εκείνο που κυριάρχησε ήταν μια διαφορετική φυσιογνωμία για το ΣΥΡΙΖΑ, κλειστή πλέον για το ριζοσπαστισμό της πρώτης του περιόδου. «Αυτό το αγωνιστικό κάλεσμα του ΣΥΡΙΖΑ απευθύνεται προς όλους, προς όλους, προς όλους», τόνισε μετ’ επιτάσεως ο Αλέξης Τσίπρας από το βήμα του συνεδρίου για να κάνει ένα διπλό κάλεσμα: «Στο δημοκρατικό κόσμο που στήριξε της ελπίδες και τις προσδοκίες στο ΠΑΣΟΚ και έδωσε μάχες για την αλλαγή» αλλά και «προς τους συντηρητικούς πολίτες».

Ο Στάθης Κουβελάκης με άρθρο αποτίμησης που δημοσίευσε στην ιστοσελίδα iskra.gr μίλησε για «ενίσχυση των δεξιόστροφων, διαχειριστικών απόψεων που καλλιεργούνται στον ΣΥΡΙΖΑ στο όνομα ενός κοντόθωρου και στην ουσία επιπόλαιου ρεαλισμού». Ο Αντώνης Νταβανέλλος επίσης, με δικό του κείμενο στο rproject.gr στηλίτευσε τη λογική που υποστηρίζει ότι «προηγείται η σωτηρία της χώρας και κατά συνέπεια η αριστερή πολιτική, οι προγραμματικοί στόχοι και τα μέτρα σοσιαλιστικής κατεύθυνσης θα πρέπει να απωθηθούν στο μέλλον». Πιο αιχμηρός, ο Δημήτρης Μπελαντής έκανε λόγο για «συνέδριο στρατηγικής παλινδρόμησης». Είναι βέβαια θέμα πολιτικής εκτίμησης το πόσο και αν κλείνει ο δρόμος για μια νέα ριζοσπαστική στροφή του κόμματος. Με ανακοίνωσή της στο τέλος του συνεδρίου, η Αριστερή Πλατφόρμα εντόπισε «μεγάλη και ανοδική απήχηση» για τις εναλλακτικές της θέσεις, ενώ ο Δημήτρης Στρατούλης, όπως λέει σήμερα στο Πριν (βλ. σελ. 15) «αισιοδοξώ και αγωνίζομαι με άλλους συντρόφους μου αυτή η άποψη να γίνει γρήγορα πλειοψηφική στο ΣΥΡΙΖΑ». Η πραγματικότητα είναι ότι παρά την ισχυρή καταγραφή της αριστερής διαφωνίας, η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ «κλείδωσε» με τον πιο επίσημο τρόπο πολιτικές θέσεις προς τον αντίθετο του ριζοσπαστισμού προσανατολισμό, την πιο κρίσιμη περίοδο για τη δοκιμασία των απόψεων αυτών στην πράξη.

 Οργανωτικός φιλελευθερισμός με αποκλεισμούς

1069393_623754074309545_597614572_nΤο μεγαλύτερο μέρος του συνεδρίου, των συζητήσεων και των διαξιφισμών αφορούσε τα οργανωτικά ζητήματα του νέου, ενιαίου φορέα, που συμβολικά τροποποίησε εκ νέου το όνομά του σε σκέτο ΣΥΡΙΖΑ. Είναι αλήθεια ότι τα αποτελέσματα υπήρξαν θετικά και για τις δύο κύριες πλευρές που είδαν τις δυνάμεις τους να αυξάνονται. Ο Αλέξης Τσίπρας εδραίωσε την κυριαρχία του μέσω της μεγάλης πλειοψηφίας που πήρε ως πρόεδρος από το σώμα των συνέδρων. Το 74,08% και οι 2.477 ψήφοι είναι ασφαλώς μια μεγάλη νίκη, ωστόσο υπολείπεται από το στόχο που είχε θέσει εκ των προτέρων η ηγετική ομάδα, ο οποίος σε κατ’ ιδίαν συζητήσεις ανέβαζε τον πήχη σε ποσοστά άνω του 80%. Στο αποτέλεσμα αυτό έπαιξε ρόλο η επιλογή των συνέδρων της Αριστερής Πλατφόρμας να ρίξουν στην κάλπη λευκά ψηφοδέλτια, τα οποία ανήλθαν σε 688, ποσοστό δηλαδή 20,57%.

Η αντιπαράθεση που προηγήθηκε αφορούσε τον τρόπο εκλογής του προέδρου του κόμματος, αν δηλαδή θα ψηφιζόταν από το ίδιο το συνέδριο, όπως και έγινε, ή αν θα ψηφιζόταν από την Κεντρική Επιτροπή. Η πλευρά Τσίπρα υποστήριξε ότι βάσει των ιδιαίτερων πολιτικών συνθηκών, απαιτείτο ισχυρή εντολή και νομιμοποίηση για το νέο πρόεδρο, την ίδια στιγμή που η Αριστερή Πλατφόρμα είδε στην επιλογή αυτή μια επιχείρηση υποβιβασμού του ρόλου της Κεντρικής Επιτροπής με παράλληλη αυτονόμηση του προέδρου. Τελικώς, εγκρίθηκε η απόφαση εκλογής του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ από το συνέδριο καθώς επίσης και η καταστατική ρύθμιση ο τρόπος εκλογής του προέδρου σε κάθε συνέδριο να αποφασίζεται από το σώμα. Στελέχη της Αριστερής Πλατφόρμας υποστήριξαν κατόπιν ότι αυτή ήταν μια λάθος επιλογή του Αλέξη Τσίπρα, καθώς ενδεχόμενη εκλογή του από την Κεντρική Επιτροπή θα εξασφαλιζόταν μάλλον ομόφωνα και χωρίς αντιπαραθετικές υποψηφιότητες, όπως αυτές της Σίσσυς Βωβού που έλαβε 157 ψήφους και ποσοστό 4,69% και του Παναγιώτη Ηλιόπουλου, που έλαβε 22 ψήφους και ποσοστό 0,66%.

Στη μάχη της Κεντρικής Επιτροπής θέση της ηγεσίας ήταν να καταργηθεί το σύστημα της λίστας και συνακόλουθα η αναλογική εκπροσώπηση των τάσεων στο κεντρικό όργανο. Η άποψη αυτή δεν συνάντησε τη συναίνεση των υπόλοιπων πλευρών, με αποτέλεσμα να κατέλθουν 6 ψηφοδέλτια. Την πρώτη θέση κατέλαβε το Ενιαίο Ψηφοδέλτιο που συνένωσε τις τάσεις (Αριστερή Ενότητα, Πλατφόρμα 2010 και τις συνιστώσες ΚΟΕ, ΑΚΟΑ κ.λπ.) που στηρίζουν τον Αλέξη Τσίπρα, με 67,61%, δεύτερη ήρθε η Αριστερή Πλατφόρμα (από το πρώην Αριστερό Ρεύμα του Συνασπισμού και τις συνιστώσες ΔΕΑ, Κόκκινο, ΑΠΟ) με 30,15% και ακολούθησαν με πολύ μικρότερα ποσοστά (1% και κάτω) τα ψηφοδέλτια Ανένταχτοι εντός ΣΥΡΙΖΑ, Κομμουνιστική Τάση, Παρέμβαση των μελών και Παρέμβαση για την ενότητα.

Από τα μελανά σημεία της διαδικασίας, που δείχνει και τη σφοδρή διαπάλη των μηχανισμών που διεξήχθη στο κλειστό γήπεδο του Φαλήρου, το γεγονός ότι στη νέα Κεντρική Επιτροπή δεν υπάρχει κανένα μέλος που να εκπροσωπεί τα στελέχη που προέρχονται από τη σοσιαλιστική Αριστερά. Οι μεν Σοφία Σακοράφα και Παναγιώτης Κουρουμπλής επέλεξαν για δικούς τους λόγους να μη θέσουν καν υποψηφιότητα για το όργανο, υπήρξαν όμως και στελέχη που δεν «επιβίωσαν» πολιτικά από το διχασμό των δύο βασικών τάσεων. Έτσι απέκτησε ένα πιο ρεαλιστικό πέρα από συμβολικό χρώμα, η αποπομπή της προσθήκης «Ενωτικό Κοινωνικό Μέτωπο» από τον τίτλο του κόμματος, που στις προηγούμενες εκλογές επιλέχθηκε για να σηματοδοτήσει ακριβώς αυτή τη συμμαχία με δυνάμεις που αποδεσμεύτηκαν από το ΠΑΣΟΚ, μετά την ψήφιση του Μνημονίου. Την τακτική τους να συγκρουστούν με την κορυφή «πλήρωσαν» όμως και οι Ενεργοί Πολίτες του Μανώλη Γλέζου, τα μέλη των οποίων δεν είδαν τα ονόματά τους στη λίστα των εκλεγμένων μελών της Κεντρικής Επιτροπής.

Η αναμενόμενη ως «μάχη των μαχών» για την επιβίωση ή μη των συνιστωσών έληξε, μετά και από την καθοριστική παρέμβαση του Μανώλη Γλέζου, με συμβιβασμό της πλευράς Τσίπρα. Σύμφωνα με την απόφαση που έλαβε το συνέδριο, όσες συνιστώσες δεν έλαβαν απόφαση αυτοδιάλυσης, «δεσμεύονται να παύσουν την ξεχωριστή δημόσια δράση ώστε να δοθεί έμφαση στην ενιαία δράση, στις κοινές εμφανίσεις χωρίς ξεχωριστή παρουσία, στη βάση των καταστατικών αρχών και των συλλογικών αποφάσεων του ενιαίου ΣΥΡΙΖΑ», όπως υπογραμμίζεται στην προσθήκη του καταστατικού που ψηφίστηκε. Παράλληλα, μετά από σοβαρή διαπάλη, αφαιρέθηκε και ο χρονικός προσδιορισμός της αυτοδιάλυσης: «Είναι λογικό να δοθεί ένα εύλογο χρονικό διάστημα ώστε να υπάρξουν οι αναγκαίες αποφάσεις από τις συνιστώσες», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην απόφαση. Ήδη όμως, τα όποια ευεργετήματα απολάμβαναν με το καθεστώς της συνιστώσας, τα απώλεσαν οι οργανώσεις της Αριστεράς, αφού καταργήθηκε η δυνατότητα βέτο σε αποφάσεις, όπως ίσχυε στην παλιά «γραμματεία του ΣΥΡΙΖΑ», ενώ δύσκολα πια θα αποφασιστεί πολιτικά πριμοδότηση στελεχών σε εκλογές για την αναλογική εκπροσώπηση των απόψεων στο Κοινοβούλιο, όπως γινόταν μέχρι σήμερα, πρακτική που είχε εκτός των άλλων και οικονομικό αντίκτυπο.

(Δημοσιεύτηκε στο Πριν, 21/7/2013)